حذف
سیستم ترمز خودرو، حیاتیترین بخش ایمنی در هر وسیله نقلیه است و در قلب این سیستم، قطعهای مصرفی اما بسیار مهم به نام لنت ترمز قرار دارد. شاید بارها اصطلاح «تمام شدن لنت» را شنیده باشید یا هنگام ترمزگیری صدای سوت آزاردهندهای گوشتان را خراش داده باشد. اما واقعاً لنت چیست و چه مکانیزمی دارد؟ چرا انتخاب یک لنت نامرغوب میتواند جان سرنشینان را به خطر بیندازد؟
در این مقاله تخصصی از مجله آرامیس پارت، قصد داریم به عمق ماجرا برویم. از تعریف فنی لنت ترمز گرفته تا بررسی انواع آن، زمان تعویض، هزینهها و بررسی تخصصی لنت خودروهای چینی مانند برلیانس، چانگان و آریو. اگر میخواهید یکبار برای همیشه همه چیز را درباره سیستم ترمز خودرویتان بدانید و هزینههای تعمیر و نگهداری خود را کاهش دهید، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
برای پاسخ به سوال لنت چیست، باید ابتدا با مفهوم اصطکاک در فیزیک آشنا شویم. لنت ترمز (Brake Pad) قطعهای است که وظیفه اصلی آن تبدیل انرژی جنبشی (حرکت چرخها) به انرژی گرمایی از طریق اصطکاک است. وقتی شما پدال ترمز را فشار میدهید، روغن ترمز با فشار وارد کالیپر میشود و لنتها را به دیسک چرخان میچسباند. این تماس شدید، اصطکاک بالایی ایجاد کرده و باعث کاهش سرعت و در نهایت توقف خودرو میشود.
لنت ترمز در واقع یک قطعه قربانی است؛ به این معنی که طراحی شده تا به مرور زمان ساییده شود تا دیسک ترمز (که قطعهای گرانتر است) سالم بماند. کیفیت مواد تشکیلدهنده لنت تعیین میکند که این قطعه چقدر دوام میآورد، چقدر گرما تولید میکند و آیا به دیسک آسیب میزند یا خیر. در گذشته از آزبست برای ساخت لنت استفاده میشد، اما به دلیل خطرات زیستمحیطی و سلامتی، امروزه با مواد پیشرفتهتری جایگزین شده است. درک عملکرد لنت به شما کمک میکند تا اهمیت انتخاب لوازم یدکی باکیفیت را بهتر درک کنید.
وقتی برای خرید لنت به بازار یا فروشگاههای آنلاین مثل آرامیس پارت مراجعه میکنید، با اصطلاحات مختلفی روبرو میشوید. شناخت انواع لنت به شما کمک میکند تا بهترین لنت ترمز را متناسب با بودجه و نیاز خودروی خود انتخاب کنید. لنتها بر اساس مواد تشکیلدهنده به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
لنتهای ارگانیک همانطور که از نامشان پیداست، از مواد طبیعی مانند شیشه، لاستیک، رزین و الیاف آرامید ساخته میشوند. این لنتها نرمترین نوع لنت موجود در بازار هستند و کمترین صدا را هنگام ترمزگیری تولید میکنند. اگر به دنبال یک سواری نرم و بدون صدا برای رانندگیهای آرام شهری هستید، لنتهای ارگانیک گزینه مناسبی هستند.
با این حال، لنتهای ارگانیک معایبی هم دارند. آنها سریعتر از سایر انواع لنت ساییده میشوند و گرد و غبار زیادی (گرده لنت) روی رینگها ایجاد میکنند. همچنین در رانندگیهای پرفشار یا ترمزگیریهای مکرر که دما بالا میرود، عملکرد آنها ممکن است افت کند. این لنتها معمولاً قیمت پایینتری دارند و برای خودروهای اقتصادی و رانندگیهای روزمره توصیه میشوند.
لنتهای نیمه فلزی یکی از پرکاربردترین انواع لنت در خودروهای امروزی هستند. در ساختار این لنتها بین ۳۰ تا ۶۵ درصد از فلزاتی مانند مس، آهن، فولاد و سایر آلیاژها استفاده شده است که با گرافیت و روانکنندهها ترکیب شدهاند. وجود فلز باعث میشود این لنتها انتقال حرارت بسیار خوبی داشته باشند و در دماهای بالا عملکرد خود را حفظ کنند.
این نوع لنتها طول عمر بالایی دارند و قدرت ترمزگیری عالی را ارائه میدهند. با این حال، به دلیل سختی بیشتر، ممکن است صدای بیشتری نسبت به لنتهای ارگانیک تولید کنند و فشار بیشتری به دیسک ترمز وارد نمایند. اگر رانندگی اسپرت دارید یا در مسیرهای کوهستانی تردد میکنید، لنتهای نیمه فلزی انتخابی هوشمندانه هستند. بسیاری از خودروهای چینی مونتاژی نیز به صورت فابریک از این نوع لنت استفاده میکنند.
لنتهای کم فلز در واقع زیرمجموعهای از لنتهای ارگانیک هستند که مقدار کمی (حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد) فلز مس یا فولاد به ترکیبات آنها اضافه شده است. هدف از این ترکیب، بهبود انتقال حرارت و افزایش قدرت ترمزگیری نسبت به لنتهای تمام ارگانیک است، بدون اینکه سختی لنتهای نیمه فلزی را داشته باشند.
این لنتها ترمزگیری بسیار خوبی دارند و ایمنی بالایی را فراهم میکنند، اما دو ایراد عمده دارند: اول اینکه سر و صدای نسبتاً زیادی تولید میکنند و دوم اینکه گرد و غبار سیاه زیادی روی چرخها باقی میگذارند. با این وجود، بسیاری از خودروسازان اروپایی به دلیل اولویت دادن به قدرت ترمزگیری، از این نوع لنت در محصولات خود استفاده میکنند.
لنتهای سرامیکی در حال حاضر پیشرفتهترین و گرانترین نوع لنت ترمز در بازار هستند. این لنتها از الیاف سرامیکی بسیار مقاوم، مواد پرکننده و مقداری کمی فلز (معمولاً مس) ساخته میشوند. مهمترین ویژگی لنت سرامیکی، عملکرد فوقالعاده آرام و بیصدا، تولید گرد و غبار بسیار ناچیز و طول عمر بسیار بالا است.
علاوه بر این، لنتهای سرامیکی پایداری حرارتی بسیار خوبی دارند و در ترمزهای شدید دچار افت عملکرد (Brake Fade) نمیشوند. اگرچه قیمت این لنتها بالاتر است، اما به دلیل دوام بیشتر و عدم آسیب به دیسک، در درازمدت اقتصادی هستند. برای خودروهای لوکس و وارداتی، استفاده از لنت سرامیکی بهترین گزینه است.
|
نوع لنت |
جنس مواد |
طول عمر |
میزان صدا |
تولید گرد لنت |
قیمت |
کاربرد پیشنهادی |
|
ارگانیک (NAO) |
الیاف شیشه، لاستیک، رزین |
کم |
بسیار کم |
زیاد |
ارزان |
رانندگی شهری و آرام |
|
نیمه فلزی |
۳۰-۶۵٪ فلز (آهن، مس) |
بالا |
متوسط/زیاد |
متوسط |
متوسط |
رانندگی اسپرت و جادهای |
|
کم فلز |
۱۰-۳۰٪ فلز + مواد ارگانیک |
متوسط |
زیاد |
بسیار زیاد |
متوسط |
خودروهای اروپایی |
|
سرامیکی |
الیاف سرامیک و خاک رس |
بسیار بالا |
بسیار کم |
بسیار کم |
گران |
خودروهای لوکس و مدرن |
یکی از سوالات پرتکرار رانندگان این است که دقیقاً زمان تعویض لنت ترمز کی فرا میرسد؟ حقیقت این است که هیچ عدد دقیقی بر حسب کیلومتر نمیتوان برای همه خودروها تعیین کرد، زیرا عمر لنت به شدت به سبک رانندگی، نوع مسیر (شهری یا جادهای)، وزن خودرو و کیفیت لنت بستگی دارد. اما به طور میانگین، لنتهای جلو بین ۳۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر و لنتهای عقب بین ۵۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر عمر میکنند.
با این حال، نباید فقط به کیلومتر اکتفا کنید. بهترین راه برای تشخیص زمان تعویض، بازدید چشمی است. اگر ضخامت گوشت لنت به کمتر از ۳ میلیمتر رسیده باشد، زمان تعوی آن فرا رسیده است. همچنین اکثر لنتهای مدرن دارای یک خار فلزی هشداردهنده هستند که با تمام شدن لنت، به دیسک برخورد کرده و صدای سوت ممتد ایجاد میکند. نادیده گرفتن این زمان میتواند منجر به خرابی دیسک و افزایش هزینهها شود.
تشخیص به موقع تمام شدن لنت میتواند از حوادث ناگوار جلوگیری کند. خودروی شما معمولاً با زبان بیزبانی به شما میگوید که لنتهایش تمام شده است! اولین و شایعترین علامت، شنیدن صدای سوت یا جیغ کشیدن هنگام ترمزگیری است. این صدا ناشی از برخورد نشانگر سایش لنت با دیسک است. اگر این صدا تبدیل به صدای خرخر یا تراشیده شدن آهن شد، یعنی لنت کاملاً تمام شده و آهن لنت روی دیسک کشیده میشود.
علامت دیگر، لرزش پدال ترمز یا فرمان هنگام ترمزگیری است که میتواند نشاندهنده تاب برداشتن دیسک یا تمام شدن لنت باشد. همچنین اگر احساس میکنید برای متوقف کردن خودرو باید پدال را بیشتر از حد معمول فشار دهید (پایین رفتن پدال) یا قدرت ترمزگیری خودرو به طرز محسوسی کاهش یافته است، باید فوراً سیستم ترمز را بررسی کنید. انحراف خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری نیز میتواند نشانهای از تمام شدن لنت در یک طرف خودرو باشد.
گاهی اوقات مشکل از خود لنت نیست، بلکه از کالیپر ترمز است. علائم خرابی کالیپر ترمز بسیار شبیه به مشکلات لنت است و تشخیص آن نیاز به دقت دارد. کالیپر وظیفه دارد لنتها را به دیسک فشار دهد و سپس رها کند. اگر پیستون کالیپر گیر کند (قفل کند)، لنت حتی پس از برداشتن پا از روی پدال، همچنان درگیر با دیسک باقی میماند.
از مهمترین نشانههای خرابی کالیپر میتوان به داغ شدن بیش از حد رینگ چرخ، بوی سوختگی لنت بدون ترمزگیری شدید، و سایش نامتقارن لنتها اشاره کرد (مثلاً لنت یک چرخ تمام شده در حالی که لنت چرخ دیگر نو است). همچنین نشت روغن ترمز از ناحیه چرخها نشاندهنده خرابی اورینگهای کالیپر است. خرابی کالیپر باعث میشود بهترین لنت ترمز هم در مدت کوتاهی از بین برود، بنابراین بررسی سلامت کالیپر هنگام تعویض لنت ضروری است.
خودروهای چینی در بازار ایران سهم بزرگی دارند و انتخاب قطعات یدکی باکیفیت برای آنها چالشی بزرگ است. در فروشگاه آرامیس پارت، ما تمرکز ویژهای بر تامین قطعات اصلی این خودروها داریم. در ادامه به بررسی لنتهای مناسب برای چند مدل محبوب میپردازیم.
خودروهای برلیانس در مدلهای مختلفی مثل H330، H320 و H230 عرضه شدهاند. سیستم ترمز این خودروها حساسیت بالایی دارد و استفاده از لنتهای بیکیفیت باعث سوت کشیدنهای مکرر میشود. هنگام خرید لنت ترمز برلیانس، حتماً به برند سازنده و وجود هولوگرام اصالت توجه کنید. لنتهای سرامیکی یا نیمه فلزی مرغوب گزینههای مناسبی هستند.
به طور خاص، برای انتخاب بهترین لنت ترمز برلیانس h230 باید دقت کنید که این خودرو وزن نسبتاً کمتری دارد و لنتهای خیلی سخت ممکن است باعث خوردگی دیسک شوند. استفاده از لوازم یدکی برلیانس که دارای استاندارد کارخانه مادر هستند، عملکرد سیستم ABS را مختل نمیکند و ترمزگیری نرمی را ارائه میدهد.
چانگان CS35 یکی از کراساوورهای محبوب بازار است که به دلیل وزن بالاتر نسبت به سدانها، فشار بیشتری به سیستم ترمز وارد میکند. لنت ترمز چانگان باید تحمل حرارتی بالایی داشته باشد تا در ترافیکهای سنگین یا سرازیریها دچار "شیشهکردن" نشود.
معمولاً لوازم یدکی چانگان که در بستهبندیهای اصلی (جنیون) یا برندهای معتبر کرهای و ژاپنی عرضه میشوند، بهترین عملکرد را دارند. توصیه میشود لنتهای چانگان را هر ۴۰ هزار کیلومتر بازدید کنید، چرا که مصرف لنت در خودروهای اتوماتیک و شاسیبلند کمی بیشتر از خودروهای دندهای است.
خودروی آریو (Z300) که پلتفرمی مشترک با تویوتا دارد، نیازمند لنتهایی با ابعاد دقیق و متریال باکیفیت است. در بازار لنت ترمز آریو، تنوع برندها زیاد است، اما همه آنها کیفیت لازم را ندارند. لنتهای تقلبی باعث ایجاد صدای ناهنجار و کاهش قدرت ترمزگیری میشوند.
برای تهیه لوازم یدکی آریو به خصوص در بخش ترمز، بهتر است از فروشگاههای تخصصی مثل آرامیس پارت خرید کنید. استفاده از لنتهای باکیفیت علاوه بر ایمنی، از آسیب رسیدن به کالیپر و دیسک جلوگیری میکند. همچنین اگر مالک خودروهای جدیدتری هستید، تامین لوازم یدکی لاماری نیز نیازمند دقت مشابهی است، زیرا این خودروهای توربو شتاب بالایی دارند و ترمزهای قدرتمندی را میطلبند.
هزینه تعویض لنت ترمز به دو بخش تقسیم میشود: قیمت قطعه و اجرت تعویض. قیمت قطعه بسته به برند (ایرانی، چینی، کرهای یا اروپایی)، نوع لنت (ارگانیک یا سرامیکی) و مدل خودرو متفاوت است. به طور طبیعی، لنتهای سرامیکی و برندهای اورجینال قیمت بالاتری دارند اما دوام آنها این هزینه را جبران میکند.
اجرت تعویض نیز توسط اتحادیه تعمیرکاران تعیین میشود، اما بسته به سختی کار (مثلاً نیاز به ابزار خاص برای کالیپرهای عقب برخی خودروها) ممکن است متغیر باشد. نکته مهم این است که هرگز نباید به خاطر صرفهجویی اندک در هزینه، سراغ لنتهای ارزان و بینام و نشان بروید. هزینهای که امروز برای لنت باکیفیت پرداخت میکنید، در واقع بیمهای برای جلوگیری از تصادفات و هزینههای سنگین تعمیر دیسک و جلوبندی در آینده است.
برای اینکه بدانیم بهترین لنت ترمز کدام است، باید به دنبال چند ویژگی کلیدی باشیم. اول از همه، قدرت ترمزگیری سرد و گرم؛ یعنی لنت هم در ابتدای حرکت و هم بعد از داغ شدن باید خوب عمل کند. دوم، عدم ایجاد صدا و نویز که آرامش کابین را بهم نزند. سوم، طول عمر مناسب و عدم آسیب رساندن به دیسک ترمز.
یک لنت خوب باید دارای شیار (Slot) برای خروج گازها و گرد لنت، و پخ (Chamfer) در لبهها برای کاهش صدا باشد. همچنین وجود صفحه صداگیر (Shim) در پشت لنت برای جلوگیری از انتقال ارتعاشات به کالیپر ضروری است. برندهای معتبر معمولاً تمامی این استانداردها را رعایت میکنند.
نتیجهگیری
در این مقاله به طور کامل بررسی کردیم که لنت چیست و چرا این قطعه کوچک، نقشی حیاتی در امنیت سفر شما دارد. دانستیم که لنتها انواع مختلفی دارند و انتخاب بین مدلهای ارگانیک، نیمه فلزی و سرامیکی باید بر اساس نیاز و بودجه شما انجام شود. همچنین به اهمیت تشخیص زمان تعویض و علائم خرابی کالیپر پرداختیم.
برای دارندگان خودروهای چینی مانند برلیانس، چانگان، آریو و لاماری، استفاده از قطعات تخصصی و اصلی اهمیت دوچندان دارد. سیستم ترمز شوخیبردار نیست و کیفیت قطعه مستقیماً با جان شما در ارتباط است. همواره سعی کنید بهترین لنت ترمز را از مراجع معتبر تهیه کنید تا با خیالی آسوده رانندگی کنید.
در این بخش به سوالات پرتکرار شما در مورد لنت ترمز پاسخ میدهیم:
خیر، هرگز! لنتهای ترمز باید همیشه به صورت جفتی (دو چرخ جلو یا دو چرخ عقب) تعویض شوند تا تعادل ترمزگیری خودرو حفظ شود. تعویض تکی باعث انحراف شدید خودرو هنگام ترمز میشود.
این حالت طبیعی است و به آن «آببندی لنت» میگویند. لنت نو برای اینکه کاملاً با سطح دیسک مماس شود، به حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتر رانندگی نیاز دارد. در این مدت باید از ترمزهای ناگهانی و شدید پرهیز کنید.
لنتهای سرامیکی دیرتر داغ میشوند، صدای بسیار کمتری دارند، گرد سیاه تولید نمیکنند و عمر طولانیتری دارند، اما قیمتشان بالاتر از لنتهای معمولی (نیمه فلزی) است.
همیشه خیر. اگر دیسک لبه نکرده باشد و سطح آن صاف و بدون خط و خش عمیق باشد، نیازی به تراش نیست. اما اگر دیسک تاب داشته باشد یا خطوط عمیق روی آن باشد، باید تراشکاری یا تعویض شود.
بهترین گزینه، لنتهای اصلی (Genuine) یا برندهای معتبر کرهای و چینی درجه یک هستند که در فروشگاههای معتبر لوازم یدکی عرضه میشوند. از خرید لنتهای متفرقه و بدون گارانتی خودداری کنید